Εννέα τραγούδια που γεννήθηκαν από ανάγκη, γραμμένα την περίοδο της πρώτης καραντίνας και πήραν τελική μορφή μέσα από εσωτερικές αλλαγές, αναζητήσεις και επιστροφές.
- Η ταυτότητα του άλμπουμ: Τι συμβολίζει για εσένα ο τίτλος “Στη Δύση”; Είναι μια γεωγραφική κατεύθυνση, μια υπαρξιακή αναζήτηση ή το τέλος μιας διαδρομής και η αρχή μιας άλλης;
Η «Δύση» για μένα δεν είναι τόπος. Είναι μια στιγμή.Είναι εκεί που κάτι τελειώνει, αλλά δεν έχεις ακόμα καταλάβει τι αρχίζει.Έχει μέσα της μια μοναξιά, αλλά και μια ελευθερία.
Είναι λίγο το σημείο που μένεις μόνος σου και αρχίζεις να αναπνέεις αλλιώς.Και κάπως εκεί ένιωσα ότι βρίσκονται όλα τα τραγούδια του δίσκου.
- Γιατί αυτά τα τραγούδια έμειναν στο συρτάρι τόσα χρόνια; Τι τα άνοιξε τελικά;
Νομίζω γιατί δεν ήμουν έτοιμος να τα πω έτσι.Χρειάστηκε να περάσει χρόνος για να καταλάβω τι είναι και τι δεν είναι.Και κυρίως να τα αφήσω να πάρουν τη μορφή που τους ταιριάζει.Δεν τα άνοιξα εγώ ακριβώς, ήρθε η στιγμή που άνοιξαν μόνα τους.
- Η Λαμπρινή Γρηγοριάδου υπογράφει τη μουσική, την ενορχήστρωση και την παραγωγή. Πώς λειτούργησε αυτή η συνεργασία; Τι σου έδωσε που δεν μπορούσες να βρεις μόνος σου;
Η Λαμπρινή έδωσε έναν κόσμο στον δίσκο.Πράγματα που υπήρχαν στο μυαλό μου, αλλά δεν μπορούσα να τα ακούσω ολοκληρωμένα, άρχισαν να παίρνουν μορφή.Έφερε συνοχή, ένωσε τα τραγούδια σε μια ενιαία διαδρομή, αλλά και ένταση, εκεί που χρειαζόταν.Και κυρίως, έδωσε μια ταυτότητα στον δίσκο.Κάτι που μόνος σου δύσκολα το βλέπεις, γιατί είσαι πολύ μέσα σε αυτό.
- Υπάρχει τραγούδι στον δίσκο που σε τρόμαξε να κυκλοφορήσει;
Το «Κάποια Μέρα».Είναι από τα κομμάτια που δεν έχεις πού να κρυφτείς.Στο στούντιο, όταν το ηχογραφούσα, ένιωσα αρκετά εκτεθειμένος, πιο πολύ απ’ όσο περίμενα.Δεν είχε να κάνει με τεχνικό κομμάτι, αλλά με το συναίσθημα ότι λες κάτι πολύ άμεσα, χωρίς φίλτρο.Με τρόμαξε εκείνη τη στιγμή, αλλά μάλλον γι’ αυτό έπρεπε και να βγει.
- Η εξέλιξη του ήχου: Σε σύγκριση με τις προηγούμενες δουλειές σου, πού εντοπίζεις τις μεγαλύτερες ηχητικές αλλαγές στον νέο δίσκο;
Νομίζω ότι αυτός ο δίσκος είναι πιο ηλεκτρικός.Πιο άμεσος. Τα προηγούμενα είχαν περισσότερο μια εσωτερικότητα, εδώ υπάρχει περισσότερη κίνηση.Και στη γραφή και στον ήχο.
- Η διαδικασία της δημιουργίας: Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο τραγούδι στο άλμπουμ που σε δυσκόλεψε περισσότερο ή που ένιωσες ότι σε “ξεκλείδωσε” δημιουργικά;
Το «Δέλτα» ήταν από τα πρώτα και κάπως ξεκλείδωσε τα υπόλοιπα.Ήρθε με αυτή την εικόνα της πεταλούδας, ότι κάτι μικρό μπορεί να φέρει μια μεγάλη αλλαγή.Και από εκεί άρχισε να ανοίγει ο δρόμος.Γενικά, δεν γράφω με πρόγραμμα.Κάτι με πιάνει και μετά το ακολουθώ.
Η αντίφαση: Μαθηματικός & Μουσικός
Το concept του δίσκου και των live συγκλίνει γύρω από την «συνύπαρξη» μεταξύ των διαφορετικών συναισθημάτων, αλλά και της αντίφασης ανάμεσα στον μαθηματικό και τον μουσικό μέσα του.
- Πώς συνυπάρχουν στην καθημερινότητά σου τα δεδομένα και η ποίηση; Έχουν ποτέ συγκρουστεί;
Πιο εύκολα απ’ όσο φαίνεται.Για μένα είναι δύο διαφορετικοί τρόποι να καταλάβεις τον κόσμο.Τα δεδομένα ζητούν ακρίβεια, καθαρότητα, μια απάντηση που να στέκει.Η ποίηση αφήνεται πιο ανοιχτή, δεν χρειάζεται να λύσει κάτι, μπορεί απλά να το φωτίσει.Δεν νιώθω ότι συγκρούονται. Περισσότερο συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον.Η μία πλευρά σε μαζεύει, σου βάζει όρια.Η άλλη σου δίνει χώρο να τα ξεπεράσεις.Και κάπου ανάμεσα σε αυτά τα δύο, νιώθω ότι ισορροπώ.
- Η λογική δομή ενός τραγουδιού και η εξίσωση βλέπεις κοινή αισθητική σε αυτά;
Ναι, βλέπω μια κοινή αισθητική.Και στα δύο υπάρχει μια δομή, μια λογική που τα κρατάει όρθια. Είτε είναι μια εξίσωση είτε ένα τραγούδι, υπάρχει μια εσωτερική συνοχή που πρέπει να λειτουργεί.Η διαφορά είναι ότι στα μαθηματικά, αν σπάσει αυτή η δομή, όλα καταρρέουν. Δεν “στέκει”.Στη μουσική όμως μπορείς να τη σπάσεις, και κάποιες φορές εκεί αρχίζει να γίνεται πιο ενδιαφέρον.Μπορείς να πας κόντρα στη φόρμα, να αφήσεις πράγματα ανολοκλήρωτα, να δημιουργήσεις ένταση ή ασάφεια, και παρ’ όλα αυτά να λειτουργεί.Και νομίζω αυτό είναι που με τραβάει είναι ότι υπάρχει μια βάση, αλλά δεν είσαι υποχρεωμένος να την ακολουθήσεις μέχρι το τέλος.
- «Νιώθω όμορφα που μπορώ και συντηρώ τη μουσική μου και δεν κάνω οποιαδήποτε έκπτωση», πού βρίσκεις τη γραμμή ανάμεσα στη βιωσιμότητα και την καλλιτεχνική ελευθερία;
Για μένα αυτή η γραμμή υπάρχει ακριβώς επειδή δεν περιμένω από τη μουσική να με συντηρήσει.Το γεγονός ότι δουλεύω παράλληλα, ως dataanalyst, μου δίνει μια ανεξαρτησία. Μπορώ να χρηματοδοτώ τη μουσική μου χωρίς να χρειάζεται να την προσαρμόσω για να “βγει”.Και αυτό είναι πολύ σημαντικό σήμερα, γιατί το να είσαι ανεξάρτητος καλλιτέχνης σημαίνει ότι σχεδόν πάντα πρέπει να ισορροπείς ανάμεσα σε αυτό που θες να πεις και σε αυτό που “περνάει”.Εγώ προτιμώ να κρατάω καθαρό το πρώτο και να βρίσκω αλλού τη βιωσιμότητα.Δεν είναι εύκολο, είναι μια διαρκής ακροβασία αλλά μου επιτρέπει να μην κάνω εκπτώσεις σε αυτό που γράφω και σε αυτό που βγάζω προς τα έξω.Και τελικά, αυτό έχει μεγαλύτερη αξία για μένα.
Το Mini Ανοιξιάτικο Tour | Live & Περιοδεία
Ο Στέλιος επιστρέφει στον δρόμο με έξι σταθμούς, τέσσερις μουσικούς και εννέα φρέσκα κομμάτια, για ένα ανοιξιάτικο tour υψηλής έντασης.
- Τι αλλάζει σε ένα τραγούδι όταν φεύγει από το στούντιο και μπαίνει στη σκηνή;
Η ένταση.Στο στούντιο το ελέγχεις.Στη σκηνή το αφήνεις. Και εκεί γίνεται κάτι άλλο.
- Η μπάντα σου έχει αλλάξει σύνθεση με τον καιρό. Πώς επηρεάζει η «χημεία» της παρέας τον ήχο σου;
Είναι τα πάντα.Αν υπάρχει χημεία, φαίνεται αμέσως. Αν δεν υπάρχει, επίσης.Δεν είναι μόνο το πόσο καλός είναι ο καθένας, είναι το πώς δένουν μεταξύ τους.Εδώ νιώθω πολύ τυχερός, γιατί είναι όλοι εξαιρετικοί μουσικοί και, το πιο σημαντικό, γουστάρουν τα τραγούδια.Και αυτό αλλάζει τελείως την ενέργεια, στη σκηνή, αλλά και στον ήχο.
- Υπάρχει στιγμή στο live που νιώθεις πως το τραγούδι δεν ανήκει πλέον σε σένα και αυτό είναι καλό;
Ναι, και αυτό είναι το καλύτερο σημείο.Όταν βλέπεις ότι κάποιος το παίρνει και το κάνει δικό του, το τραγουδάει μαζί σου. Κάτι που έγραψες μία στιγμή στο δωμάτιο σου αγγίζει κάποιον. Είναι μοναδικό.
- Πώς προετοιμάζεσαι ψυχολογικά για μια συναυλία; Υπάρχει τελετουργικό;
Όχι κάτι συγκεκριμένο. Δεν έχω κάποιο γούρι. Λίγη ησυχία πριν.Και μετά μπαίνω στη φάση.
- Η επιστροφή στη σκηνή: Μετά από μια περίοδο στούντιο, πώς νιώθεις που βγαίνεις ξανά στον δρόμο για το ανοιξιάτικο tour; Τι σου έλειψε περισσότερο από την επαφή με το κοινό;
Είναι το σημείο που όλα αποκτούν νόημα.Στο στούντιο είμαι μόνος σου.
Στη σκηνή τα τραγούδια αρχίζουν να ανήκουν και στους άλλους.Αυτό μου είχε λείψει πιο πολύ.
- Το στήσιμο της παράστασης: Τι να περιμένουμε από το setlist αυτών των εμφανίσεων; Πώς “δένουν” τα νέα τραγούδια με το παλαιότερο υλικό σου;
Θα είναι ο δίσκος στο επίκεντρο.Αλλά τα παλιά τραγούδια θα έρθουν αλλιώς, πιο κοντά σε αυτόν τον ήχο.Πιο ηλεκτρικά, πιο ζωντανά.Ουσιαστικά είναι σαν να ξανασυστήνονται όλα.
- Η επιλογή των σταθμών: Υπάρχει κάποια πόλη ή κάποιος χώρος σε αυτή την περιοδεία που έχει ιδιαίτερη συναισθηματική αξία για εσένα;
Κάθε πόλη έχει κάτι. Φέτος πέρασα πολύ όμορφα στην Ξάνθη, στο ΝτιλιΝτίλι. Αλλά η Αθήνα έχει πάντα ένα βάρος. Εκεί ξεκίνησαν πολλά πράγματα και όπως και να έχει, τη νιώθω πόλη μου.
Η Καλλιτεχνική Ταυτότητα & το Σήμερα
- Το “πάντρεμα” των ειδών: Στη μουσική σου συναντάμε συχνά στοιχεία από την παράδοση μέχρι το σύγχρονο folk και rock. Πόσο αυθόρμητα προκύπτει αυτός ο συγκρητισμός;
Δεν το σκέφτομαι πολύ.Έχω μεγαλώσει με πολλά διαφορετικά ακούσματα και κάπως αυτά βγαίνουν μόνα τους.Αν το πιέσεις, φαίνεται.Αν το αφήσεις, γίνεται φυσικά. Βλέπω την δημιουργία ως μια διαδικασία στοχασμού και αυτή η διαδικασία θέλει φαντασία.
- Η έμπνευση: Ζούμε σε μια εποχή έντονης ταχύτητας. Εσύ πού βρίσκεις την ησυχία για να γράψεις στίχους και μουσική;
Δεν τη βρίσκω πάντα.Περισσότερο σε βρίσκει εκείνη, σε στιγμές που δεν το περιμένεις.
Μπορεί να είναι κάτι πολύ μικρό, μια εικόνα, μια φράση, και από εκεί να ξεκινήσει κάτι.Πρόσφατα μετακόμισα εκτός Αθήνας, πιο κοντά στη φύση και τη θάλασσα.Και αυτό με έχει βοηθήσει αρκετά.Άλλος ρυθμός, άλλοι ήχοι, λιγότερη φασαρία.Δεν σημαίνει ότι γράφω συνέχεια, αλλά καθαρίζει πιο εύκολα το μυαλό.
- Το μήνυμα: Αν ο δίσκος “Στη Δύση” ήταν ένα συναίσθημα που θα ήθελες να πάρει ο ακροατής φεύγοντας από τη συναυλία σου, ποιο θα ήταν αυτό;
Να φύγει λίγο πιο ανοιχτός.Όχι απαραίτητα χαρούμενος ή λυπημένος,
αλλά να έχει πάρει κάτι μαζί του.Μερικές στιγμές, ίσως κάποιες εικόνες.Κάτι που να του μείνει λίγο παραπάνω.
Ταξίδια, Νοσταλγία & Εξάρχεια
«Η νοσταλγία, αλλά και το γεγονός ότι ήμουν μακριά από το comfortzone μου, με έκαναν να αρχίσω να γράφω τα δικά μου τραγούδια. Από τότε άνοιξε η βρύση.»
- Τι χρειάζεσαι να χάσεις για να δημιουργήσεις;
Ίσως μια βεβαιότητα.Όταν όλα είναι τακτοποιημένα, δεν γράφω εύκολα.Κάτι πρέπει να σε μετακινήσει, να σου χαλάσει λίγο την ισορροπία.Βέβαια τα τελευταία χρόνια έχει γίνει και ανάγκη.Είναι μέρος της καθημερινότητάς μου πια.Όλο κάτι σημειώνω, μια φράση στο κινητό, μια μελωδία που ηχογραφώ πρόχειρα, μια εικόνα που μου μένει.Και κάπως έτσι μαζεύονται όλα, μέχρι να γίνουν τραγούδι.
- Επέστρεψες στα Εξάρχεια μετά το Λονδίνο. Τι βρήκες εκεί που δεν σου έδινε η Δύση πέρα από την απάντηση που δίνει ο τίτλος του δίσκου;
Στο Λονδίνο όλα κινούνται πολύ γρήγορα, πολύ οργανωμένα, αλλά και λίγο αποκομμένα, όπως είναι ο δυτικός κόσμος δηλαδή, τουλάχιστον στα δικά μου μάτια.Υπάρχει μια απόσταση, μια λειτουργικότητα που σε βάζει σε ρυθμό, αλλά ταυτόχρονα σε απομακρύνει.Γυρνώντας στην Ελλάδα και στα Εξάρχεια, γύρισα κάπως και σε κάτι πιο δικό μου, στο μέρος που μεγάλωσα. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχω επιλέξει να απομακρυνθώ και από το κέντρο.Ζω πιο κοντά στη φύση και τη θάλασσα.Και αυτό μου έχει δώσει κάτι άλλο.Περισσότερη ησυχία, πιο αργούς ρυθμούς, χώρο για να μένω λίγο μόνος μου.
- Τραγουδάς στη γλώσσα σου και εμπλουτίζεις τη μουσική σου με ήχους από όλο τον κόσμο. Πώς διαλέγεις τι κρατάς και τι αφήνεις;
Δεν το σκέφτομαι πολύ.Αν κάτι με αγγίζει, μένει. Αν όχι, φεύγει μόνο του.Δεν προσπαθώ να “βάλω” επιρροές, απλά υπάρχουν ήδη μέσα μου και κάποια στιγμή βγαίνουν.Η γλώσσα, όμως, είναι κάτι πιο συνειδητό.Τραγουδάω και γράφω στα ελληνικά γιατί εκεί καταλαβαίνω τα νοήματα πιο βαθιά.Είναι μια πολύ πλούσια γλώσσα, με πολλές αποχρώσεις, και έχει μια μουσικότητα από μόνη της.Και κάπως αυτή είναι που κρατάει όλα τα υπόλοιπα ενωμένα.
Αποστάσεις & Επόμενα βήματα
- Τι θα ήθελες να πει ο κόσμος για «τη Δύση» σε πέντε χρόνια;
Νομίζω σε πέντε χρόνια θα έχω αλλάξει κι εγώ.Οπότε δεν ξέρω αν έχει νόημα να σκέφτομαι από τώρα τι θα πει ο κόσμος για τον δίσκο.Κάθε δουλειά ανήκει πολύ στη στιγμή που γράφεται.Αν κάτι θα ήθελα να μείνει, είναι να έχει ακουμπήσει κάπου κάποιον.Τα υπόλοιπα, τα φέρνει ο χρόνος μόνος του.
- Υπάρχει κάτι που ακόμα δεν έχεις τολμήσει να γράψεις;
Ναι.Αλλά μάλλον δεν είναι η στιγμή να το πω ακόμα.
- Αν έπρεπε να συστηθείς σε κάποιον που δεν σε ξέρει καθόλου μόνο μέσα από ένα τραγούδι, ποιο θα διάλεγες και γιατί;
Ίσως το «Δέλτα».Γιατί έχει μέσα του την αρχή.Και λίγο από όλα τα υπόλοιπα.
Προσωπικές Ερωτήσεις
- Το μέλλον: Μετά την ολοκλήρωση της ανοιξιάτικης περιοδείας, ποια είναι τα επόμενα σχέδια για το καλοκαίρι;
Τα live τώρα είναι το βασικό.Και μετά, να δω πού θα με πάει αυτό.Δεν θέλω να το τρέξω. Έχω ήδη ξεκινήσει να ηχογραφώ κάποια τραγούδια αλλά όλα θέλουν τον χρόνο τους.
- Μια ευχή: Τι εύχεσαι για τη μουσική πραγματικότητα στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή;
Να υπάρχει χώρος.Για διαφορετικές φωνές, για πειραματισμό, για ρίσκο.Χωρίς να χρειάζεται να γίνεις κάτι άλλο για να ακουστείς.
